Lux i lumen – dwa sposoby patrzenia na światło

Czym jest lumen?

Lumen (lm) to jednostka mierząca całkowitą ilość światła emitowanego przez źródło w ciągu jednej sekundy. Innymi słowy, mówi nam, jak „jasna” jest lampa, niezależnie od tego, w jaki sposób światło pada na powierzchnię.

Im większa liczba lumenów, tym więcej światła wydziela źródło i tym jaśniej będzie w pomieszczeniu, zakładając jednak odpowiednie rozmieszczenie lamp. Lumeny są więc kluczowym parametrem przy porównywaniu różnych źródeł światła – pozwalają ocenić, które lampy dadzą wystarczającą ilość światła do danej przestrzeni, zanim weźmiemy pod uwagę natężenie światła (lux) na konkretnych powierzchniach.

 

Czym jest lux?

Lux (lx) to jednostka mierząca natężenie światła padającego na określoną powierzchnię. Informuje nas, jak dużo światła faktycznie dociera do miejsca, w którym wykonujemy codzienne czynności, takich jak czytanie, gotowanie czy praca przy biurku.

Jeden lux odpowiada dokładnie jednemu lumenowi padającemu na metr kwadratowy powierzchni. Oznacza to, że nawet źródło o dużej liczbie lumenów może dawać niewystarczające oświetlenie, jeśli światło nie jest odpowiednio skierowane lub rozproszone. Natężenie światła zależy więc nie tylko od samej lampy, ale także od jej odległości od powierzchni, kąta padania światła oraz sposobu odbicia od ścian i sufitów. 

 

Lumeny a luxy w praktyce

Choć lumeny i luxy opisują światło w różnych aspektach, ich połączenie jest kluczowe przy projektowaniu oświetlenia. Lumeny mówią, ile światła emituje lampa, natomiast luxy pokazują, jak intensywnie światło pada na określoną powierzchnię.

W praktyce oznacza to, że lampa o dużej liczbie lumenów nie zawsze zapewni komfortowe oświetlenie, jeśli światło nie jest odpowiednio skierowane lub zbyt mocno rozproszone. Dlatego przy planowaniu oświetlenia warto uwzględniać zarówno liczbę lumenów, jak i oczekiwany poziom natężenia światła w miejscu pracy, relaksu czy w przestrzeni komercyjnej.

 

Możemy to przedstawić na prostym przykładzie:

• 1000 lumenów w małym pokoju 10 m² = 100 lx.
• 1000 lumenów w dużej hali 100 m² = zaledwie 10 lx.

 

To pokazuje, dlaczego sama liczba lumenów nie wystarcza do oceny, czy dane oświetlenie będzie skuteczne. Znaczenie ma rozkład światła i jego skupienie.

 

Zalecane wartości luxów dla różnych przestrzeni

Wiedza o tym, ile luxów powinno padać na daną powierzchnię, pomaga odpowiednio zaplanować oświetlenie i zapewnić komfort użytkownikom.

Poniżej znajdują się ogólne zalecenia:

• Mieszkania i przestrzenie wypoczynkowe – 100–300 lx: odpowiednie dla salonów, sypialni czy korytarzy, zapewnia przytulną i relaksującą atmosferę.
• Kuchnie i łazienki – 300–500 lx: wyższe natężenie światła ułatwia wykonywanie precyzyjnych czynności, takich jak gotowanie czy makijaż.
• Biura i miejsca pracy przy komputerze – 500–1000 lx: zapewnia komfort wizualny, redukuje zmęczenie oczu i poprawia koncentrację.
• Przestrzenie przemysłowe i magazyny – 300–1000 lx w zależności od rodzaju pracy i bezpieczeństwa: odpowiednie natężenie światła zwiększa bezpieczeństwo i efektywność pracy.
• Sklepy i galerie handlowe – 300–1000 lx ogólnie, z punktowym światłem (spoty) osiągającym wyższe wartości, aby podkreślić produkty i detale.
   

Należy pamietac, że wartości luxów to ogólne zalecenia. W praktyce warto uwzględniać wielkość pomieszczenia, wysokość sufitu, kolor ścian i rodzaj zastosowanych lamp, aby uzyskać optymalne oświetlenie.

 

Podsumowanie

Lumeny pokazują, ile światła emituje źródło. Luxy pokazują, ile światła faktycznie trafia na powierzchnię. W praktyce to luxy są najważniejsze dla użytkownika, bo to one określają komfort i funkcjonalność przestrzeni. Dlatego przy projektowaniu oświetlenia zawsze należy patrzeć na oba parametry i uwzględniać je w kontekście przeznaczenia pomieszczenia.